Włosy, pielęgnacja i styl każdego dnia

Koloryzacja i zabiegi

Zniszczone włosy po farbowaniu – przyczyny i sposoby ochrony

·

Zniszczone włosy po farbowaniu to częsty problem, ale można go w dużej mierze uniknąć. Trwała koloryzacja zawsze w pewnym stopniu narusza strukturę włosa, bo musi unieść łuski kutykuli i zmienić pigment w jego wnętrzu. Skala uszkodzeń zależy od rodzaju farby, stężenia utleniacza, częstotliwości zabiegów i wyjściowej kondycji włosów. Najmocniej obciąża je rozjaśnianie, a najmniej farby tymczasowe i półtrwałe.

Szorstkość, matowość, łamanie się na długości i szybko blaknący kolor to sygnały, że włos stracił część naturalnej ochrony. Wiele z tych problemów można ograniczyć łagodniejszym produktem, farbowaniem samych odrostów, przerwami między zabiegami i pielęgnacją, która domyka łuski. Przed każdą koloryzacją trzeba też wykonać próbę uczuleniową.

Czy farbowanie niszczy włosy – co dzieje się z włosem podczas koloryzacji

Tak, trwała koloryzacja zawsze ingeruje w strukturę włosa. Nie oznacza to jednak, że każde farbowanie kończy się widocznym zniszczeniem. O efekcie decydują rodzaj farby, liczba tonów, o które zmienia się kolor, częstotliwość zabiegów i stan włosów przed koloryzacją.

Dwa pasma włosów obok siebie: popielate i kasztanowe, ułożone na jasnym tle
Zmiana koloru oznacza chemiczną ingerencję w pigment i strukturę każdego włosa. Zdjęcie: stux / Pixabay

Rola środka alkalizującego i utleniacza

Farba trwała działa dwuetapowo. Środek alkalizujący, czyli amoniak albo jego zamiennik (np. etanoloamina), podnosi pH i unosi łuski kutykuli, która jest zewnętrzną warstwą ochronną włosa. Dzięki temu składniki farby docierają do kory, środkowej warstwy włosa, w której znajduje się naturalny pigment.

W korze utleniacz, najczęściej nadtlenek wodoru, rozjaśnia naturalny pigment włosa i uruchamia reakcję, w której drobne cząsteczki barwnika łączą się w większe. Są one zbyt duże, by mogły łatwo wypłukać się z włosa, dlatego kolor się utrwala. Cały proces zachodzi w łodydze włosa, a nie w cebulce czy przy korzeniu. Farba nie zmienia więc tego, jakie włosy będą odrastać.

Farby trwałe, półtrwałe i tymczasowe

  • Trwałe – kolor nie spłukuje się, tylko stopniowo odrasta. Zmieniają pigment w korze, więc ingerencja w strukturę włosa jest największa.
  • Półtrwałe (np. tonery i farby ton w ton) – zwykle nie zawierają amoniaku albo mają słabszy utleniacz. Kolor blednie z każdym myciem, a włos jest obciążony w mniejszym stopniu.
  • Tymczasowe (szampony koloryzujące, spraye, kredy) – barwnik osadza się na powierzchni włosa i znika po jednym lub kilku myciach.

Najbardziej obciążające są rozjaśnianie i dekoloryzacja. Przy farbowaniu ton w ton lub na ciemniejszy kolor wystarcza niewielkie rozjaśnienie pigmentu. Przy rozjaśnianiu włosów o kilka tonów utleniacz musi natomiast rozłożyć dużą część melaniny, często w wyższym stężeniu. Dekoloryzacja usuwa z kolei sztuczny barwnik nagromadzony podczas wcześniejszych koloryzacji. To właśnie po tych zabiegach włosy najczęściej są wyraźnie zniszczone.

Jak rozpoznać zniszczone włosy po farbowaniu i skąd biorą się uszkodzenia

Objawy uszkodzonej kutykuli

Pierwsze sygnały widać na powierzchni włosa. Gdy łuski po koloryzacji nie przylegają szczelnie, włos odbija mniej światła i traci gładkość. Najczęściej objawia się to tak:

  • włosy są szorstkie w dotyku, zwłaszcza na długości i końcach,
  • kolor jest matowy, mimo że jest świeży,
  • włosy puszą się, szczególnie przy wilgotnym powietrzu,
  • plączą się i trudno je rozczesać po myciu,
  • kolor szybko się wypłukuje, bo barwnik łatwiej uchodzi przez rozchylone łuski.

Objawy uszkodzeń w korze włosa

Głębsze zniszczenia dotyczą białek w korze, które odpowiadają za wytrzymałość i sprężystość włosa. Włosy tracą wtedy elastyczność, łamią się na długości, a końcówki rozdwajają się szybciej niż zwykle. Krótkie, odstające kosmyki w połowie długości często są efektem łamania, a nie nowym porostem.

Stan włosów można sprawdzić prostym testem. Weź kilka mokrych włosów i delikatnie je rozciągnij. Zdrowe wydłużają się nieznacznie i wracają do pierwotnej długości. Jeśli rozciągają się jak guma i nie wracają albo od razu pękają, struktura kory jest osłabiona. Takie włosy wymagają podobnej troski jak suche i łamliwe włosy, a z kolejną koloryzacją lepiej poczekać.

Co nasila zniszczenia

Włosy rzadko niszczą się po jednym zabiegu. Uszkodzenia zwykle się kumulują, a najczęściej nasilają je:

  • nakładanie farby na całą długość przy każdej koloryzacji, choć odrasta tylko kilka centymetrów przy skórze,
  • częste zmiany koloru, zwłaszcza naprzemienne przyciemnianie i rozjaśnianie,
  • utleniacz mocniejszy, niż wymaga zamierzony efekt,
  • przetrzymywanie farby dłużej, niż zaleca producent, co nie utrwala koloru, a jedynie wydłuża działanie chemii na włos,
  • codzienna stylizacja na gorąco, która dodatkowo osłabia włos naruszony przez koloryzację.

Skóra głowy po farbowaniu – podrażnienia i reakcje alergiczne

Lekkie pieczenie podczas trzymania farby, zaczerwienienie i przesuszona, swędząca skóra przez dzień lub dwa po zabiegu to zwykle przejściowe podrażnienie. Wywołuje je zasadowe pH i utleniacz. Takie objawy powinny słabnąć same, a łagodzi je delikatny szampon bez silnych detergentów.

Na reakcję alergiczną mogą wskazywać:

  • silny, narastający świąd, który nie mija po spłukaniu farby,
  • obrzęk skóry głowy, powiek, uszu lub twarzy,
  • pęcherzyki, sączenie się wysięku i strupy,
  • zmiany wykraczające poza linię włosów, na czole, karku czy szyi.

Objawy alergii często pojawiają się dopiero po kilku godzinach, a nawet po dobie lub dwóch od zabiegu.

Składniki, które częściej uczulają

Najczęściej uczulają barwniki utleniające, przede wszystkim p-fenylenodiamina (PPD) i pokrewne jej związki, np. toluene-2,5-diamine. Uczulać może też resorcynol. Ich nazwy warto sprawdzić w składzie, zwłaszcza po wcześniejszej reakcji na farbę. Szczególnie ryzykowna jest tzw. czarna henna. Naturalna henna nie barwi na czarno, więc taki efekt zwykle zapewniają dodatki syntetyczne, w tym PPD w wysokim stężeniu. Kontakt z nią może uczulić na tyle, że później reakcję wywoła zwykła farba do włosów.

Próba uczuleniowa i kiedy iść do lekarza

Próbę wykonuje się ok. 48 godzin przed każdą koloryzacją, także gdy ta sama farba wcześniej nie sprawiała problemów. Uczulenie może rozwinąć się po kolejnym kontakcie z barwnikiem. Przy domowym farbowaniu włosów sposób przygotowania próby i miejsce jej nałożenia, najczęściej za uchem lub w zgięciu łokcia, podaje ulotka produktu. Zaczerwienienie, świąd lub pęcherzyki w tym miejscu oznaczają, że z koloryzacji trzeba zrezygnować.

Jak dbać o włosy przed farbowaniem, w trakcie i po nim

Kobieta w białym szlafroku susząca suszarką długie ciemne włosy rozwiane przez strumień powietrza
Po koloryzacji warto ograniczyć gorące powietrze i zawsze stosować termoochronę. Zdjęcie: RyanMcGuire / Pixabay

Wybór farby – bez amoniaku, z mniejszą ilością utleniacza czy roślinna

Farby bez amoniaku działają łagodniej i mniej drażnią zapachem. Nadal jednak podnoszą pH i zawierają utleniacz, więc nie są obojętne dla włosa. Mniej obciąża go też produkt z niższym stężeniem utleniacza. Przy farbowaniu ton w ton lub na ciemniejszy kolor zwykle nie potrzeba mocnego utleniacza, który bardziej przydaje się przy rozjaśnianiu.

Henna i indygo nie unoszą łusek tak jak farby chemiczne, ale mają swoje ograniczenia:

  • kolor jest mniej przewidywalny i zależy od wyjściowego odcienia oraz porowatości włosów,
  • barwnik trudno usunąć, a późniejsza koloryzacja chemiczna lub rozjaśnianie mogą dać nierówny, nieoczekiwany efekt.

Fryzjera trzeba poinformować o wcześniejszym stosowaniu henny.

Technika nakładania i przerwy między koloryzacjami

Przy kolejnych zabiegach farbę nakłada się tylko na odrosty. Długość odświeża się wyłącznie wtedy, gdy kolor wyraźnie wyblakł, najlepiej rozprowadzając farbę na długości dopiero na ostatnie kilka minut jej działania albo stosując łagodny toner. Między koloryzacjami warto robić kilkutygodniowe przerwy.

Jeśli włosy są już osłabione, a test rozciągania wypada źle, rozjaśnianie lepiej odłożyć albo powierzyć fryzjerowi. Może on rozłożyć zabieg na etapy i dobrać produkty chroniące wiązania we włosie.

Pielęgnacja włosów po farbowaniu

  • Szampon – łagodny, przeznaczony do włosów farbowanych, bez silnych detergentów, które przyspieszają wypłukiwanie koloru.
  • Odżywka o kwaśnym pH – stosowana po każdym myciu pomaga domknąć łuski uniesione przez zasadową farbę.
  • Maski – raz lub dwa razy w tygodniu, na zmianę regenerujące (z proteinami) i nawilżające.
  • Ochrona – preparat termoochronny przed suszeniem i prostowaniem, a latem kosmetyk z filtrem UV lub nakrycie głowy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zniszczone włosy po farbowaniu da się całkowicie odbudować, czy trzeba je podciąć?

Włos to martwa struktura, więc kosmetyki nie odbudują go całkowicie. Maski proteinowe i preparaty chroniące wiązania mogą poprawić jego wygląd, wygładzić go i zmniejszyć łamliwość, ale ten efekt jest częściowy i wymaga regularnego stosowania. Mocno rozdwojone i kruche końce najlepiej podciąć, często stopniowo, co kilka tygodni, aż do zdrowszej części włosa.

Czy lepiej farbować włosy umyte czy nieumyte?

Najczęściej zaleca się farbowanie włosów niemytych od jednego lub dwóch dni. Naturalne sebum chroni wtedy skórę głowy przed podrażnieniem. Włosy nie powinny być jednak obciążone lakierem, piankami czy suchym szamponem, a niektóre produkty, np. część tonerów, nakłada się na umyte włosy, dlatego zawsze trzeba sprawdzić ulotkę.

Czy farbowanie w salonie mniej niszczy włosy niż farbowanie w domu?

Chemia działa na włosy podobnie w obu przypadkach. Fryzjer może jednak ocenić ich kondycję, dobrać stężenie utleniacza do zamierzonego efektu, nałożyć farbę tylko na odrosty i użyć preparatów chroniących wiązania. W domu częściej zdarza się nakładanie farby na wcześniej farbowane długości i zbyt mocny utleniacz, choć rozjaśnianie także w salonie może osłabić włosy.

Zobacz również