Jak dbać o włosy – zasady codziennej pielęgnacji

Jak dbać o włosy na co dzień, żeby były mocne, błyszczące i łatwo się układały? Najpierw trzeba poznać skórę głowy, bo od niej zależą dobór szamponu i częstotliwość mycia. Pielęgnację długości dopasowuje się osobno, do rodzaju i stanu włosów. Duże znaczenie mają proste nawyki: letnia woda zamiast gorącej, odżywka po każdym myciu, delikatne suszenie i rozczesywanie od końcówek.

Kosmetyki to jednak tylko część pielęgnacji. Na kondycję włosów wpływają też zabiegi fryzjerskie, wysoka temperatura, pogoda, dieta, sen i stres. Dlatego najlepsze efekty daje połączenie dobrze dobranych produktów, regularnego podcinania końcówek i zdrowego stylu życia.

Jak dbać o włosy – zacznij od skóry głowy i rodzaju pasm

Zanim dobierzesz kosmetyki, sprawdź osobno skórę głowy i same pasma. Do skóry dobiera się szampon, a do włosów odżywki i maski. Te dwie oceny często dają różne wyniki.

Rodzaje skóry głowy

Skóra głowy może być:

• sucha – bywa napięta i ściągnięta po myciu, a włosy długo pozostają świeże;
• normalna – nie przetłuszcza się szybko, nie swędzi i nie łuszczy;
• tłusta – już po dniu lub dwóch włosy przy nasadzie oklapują i lśnią od sebum;
• wrażliwa – reaguje zaczerwienieniem, pieczeniem lub swędzeniem na kosmetyki, gorącą wodę czy tarcie.

Jak określić typ włosów

Typ włosów ocenia się niezależnie od skóry głowy. Liczą się cztery cechy:

• nawilżenie – suche, normalne lub łatwo się obciążające;
• grubość pojedynczego pasma – cienkie lub grube;
• gęstość – rzadkie lub gęste;
• skręt – proste, faliste, kręcone lub mocno skręcone.

Cechy te łączą się na różne sposoby. Częsty przykład to tłusta skóra głowy i jednocześnie suche, matowe końcówki. Szampon wybiera się wtedy do skóry, a odżywkę do stanu długości. Z kolei cienkie i delikatne włosy łatwo obciążyć zbyt bogatymi kosmetykami, nawet jeśli są suche.

Jeśli włosy nagle się pogorszyły, sama wymiana kosmetyków zwykle nie wystarczy – warto sprawdzić, co w ostatnich miesiącach zmieniło się w nawykach i stanie zdrowia.

Mycie włosów – częstotliwość, temperatura wody i technika

Jak często myć włosy

Nie ma jednej właściwej częstotliwości mycia. Włosy myje się wtedy, gdy potrzebuje tego skóra głowy. Przy tłustej może to być codziennie, przy suchej zwykle wystarcza mycie co kilka dni. Codzienne mycie nie jest błędem, jeśli szampon jest łagodny, a skóra głowy nie reaguje podrażnieniem.

Suchy szampon sprawdza się awaryjnie, na przykład w podróży albo przed nieplanowanym wyjściem. Nie zastępuje jednak mycia, bo tylko pochłania część sebum i nie oczyszcza skóry głowy.

Jaka temperatura wody

Do mycia i spłukiwania najlepsza jest woda letnia. Gorąca podrażnia skórę głowy i przesusza włosy, zwłaszcza gdy myje się je często. Chłodne płukanie na koniec to kwestia komfortu. Można je stosować, ale nie jest warunkiem zdrowych włosów.

Technika mycia krok po kroku

1. Dokładnie zmocz włosy letnią wodą.
2. Rozcieńcz porcję szamponu w dłoni niewielką ilością wody. Łatwiej go wtedy rozprowadzić, a mycie jest łagodniejsze.
3. Nałóż szampon tylko na skórę głowy i myj ją opuszkami palców, delikatnymi kolistymi ruchami, bez drapania paznokciami.
4. Nie pocieraj długości. Oczyści je piana, która spływa po nich podczas spłukiwania.
5. Przy mocnym zabrudzeniu albo po kosmetykach do stylizacji umyj głowę drugi raz. Pierwsze mycie usuwa większość zanieczyszczeń, a drugie domywa skórę głowy.
6. Dokładnie spłucz pianę i delikatnie odciśnij wodę dłońmi. Nie szarp ani nie skręcaj mokrych pasm.

Szampon dobiera się do rodzaju skóry głowy. Łagodne środki myjące bez mocnych detergentów ograniczają przesuszenie, co ma znaczenie szczególnie przy częstym myciu. Drobne błędy, które z czasem osłabiają pasma, opisujemy w poradniku o tym, jak prawidłowo myć włosy.

Odżywka, maska i olejowanie – jak dobrać pielęgnację długości

Odżywka po każdym myciu

Odżywkę nakłada się po każdym myciu (w dniu, gdy używasz maski, zastępuje ją maska) na długość i końcówki, z pominięciem skóry głowy. Włosy powinny być wilgotne i odciśnięte z wody. Na ociekających pasmach produkt się rozrzedza i działa słabiej. Odżywka wygładza łuski włosa, ułatwia rozczesywanie i zmniejsza elektryzowanie.

Maska raz w tygodniu

Maska działa intensywniej niż odżywka, dlatego zwykle stosuje się ją raz w tygodniu, zamiast odżywki. Wybiera się ją według stanu włosów:

• farbowane – z antyoksydantami i filtrami UV, które pomagają chronić kolor,
• suche i porowate – z ceramidami, lipidami i emolientami,
• osłabione i łamliwe – z proteinami, np. keratyną,
• kręcone – nawilżające i podkreślające skręt.

Proteiny, emolienty i humektanty

Dla dobrej kondycji włosów ważniejsza jest równowaga tych trzech grup składników niż ciągła zmiana kosmetyków. Humektanty wiążą wodę, emolienty, w tym oleje i silikony, ograniczają jej utratę, a proteiny wzmacniają strukturę włosa. Proporcje zależą m.in. od tego, jaka jest porowatość włosów. Wygląd pasm podpowiada, co skorygować:

• za dużo protein – włosy są sztywne, matowe i łamliwe; za mało – miękkie, ale oklapnięte i słabe,
• za dużo emolientów – są obciążone i szybciej wyglądają na nieświeże; za mało – suche, szorstkie i elektryzujące się,
• za dużo humektantów – puszą się, zwłaszcza przy dużej wilgotności powietrza; za mało – są suche i tracą sprężystość.

Olejowanie włosów

Olejowanie przed myciem ogranicza przesuszanie długości. Olej nakłada się na długość i końcówki, a potem zmywa szamponem. Po myciu wystarczy kilka kropel olejku lub serum rozprowadzonych w dłoniach i wklepanych w końcówki. Domowe maski, np. z miodem, mogą uzupełniać pielęgnację, ale nie zastąpią dobrze dobranej odżywki.

Suszenie i ochrona przed wysoką temperaturą

Suszenie ręcznikiem i suszarką

Mokre włosy są najbardziej podatne na uszkodzenia mechaniczne, dlatego po myciu wodę się z nich odciska, a nie wyciera. Najlepiej sprawdza się ręcznik z mikrofibry albo bawełniana koszulka. Pasma owija się nimi i delikatnie dociska dłońmi, bez tarcia i skręcania.

Przy codziennym suszeniu zwróć uwagę na samo urządzenie i sposób jego używania:

• Regulacja temperatury i siły nawiewu pozwala suszyć włosy chłodniejszym powietrzem, które mniej je przesusza.
• Odległość – suszarkę trzyma się w pewnym oddaleniu od głowy, a nie tuż przy pasmach.
• Kierunek nawiewu – strumień powietrza prowadzi się wzdłuż pasm, od nasady w stronę końcówek.
• Wstępne podsuszenie – kilkanaście minut schnięcia na powietrzu skraca czas pracy suszarki.
• Dyfuzor – przy lokach i falach rozprasza nawiew i pomaga zachować skręt.
• Koncentrator – wąska nakładka ukierunkowuje nawiew i ułatwia modelowanie bez dużej ilości żeli i lakierów, które obciążają włosy.

Prostownica i lokówka bez zniszczeń

Prostownicy i lokówki używa się wyłącznie na suchych włosach. Gorąca płytka na wilgotnych pasmach dodatkowo je uszkadza. Przed stylizacją zawsze nakłada się kosmetyk termoochronny, a urządzenie ustawia na możliwie niską temperaturę, która jeszcze daje efekt. Lepiej też nie sięgać po nie codziennie.

Słońce, wiatr i mróz

Włosy przesusza nie tylko suszarka. Podobnie działają słońce, wiatr i mróz. Latem przydaje się nakrycie głowy oraz kosmetyki z filtrem UV, szczególnie przy włosach farbowanych, których kolor szybciej blaknie. Zimą sprawdza się czapka i pielęgnacja przeciw elektryzowaniu, bo suche powietrze w ogrzewanych pomieszczeniach dodatkowo odwadnia pasma.

Czesanie i upięcia bez łamania włosów

Jak rozczesywać włosy, żeby ich nie zrywać

Rozczesywanie zaczyna się od końcówek. Najpierw rozplątuje się kilka ostatnich centymetrów, a potem stopniowo przesuwa grzebień coraz wyżej, aż do nasady. Czesanie od góry spycha supły w dół i je zaciska, przez co pasma pękają przy próbie rozplątania.

Długie lub gęste włosy łatwiej rozczesać po podzieleniu na kilka części. Jeśli grzebień zatrzymuje się na kołtunie, lepiej rozdzielić go palcami, niż ciągnąć mocniej.

Mokre pasma rozczesuje się dopiero po nałożeniu odżywki, która nadaje im poślizg. Najlepiej sprawdza się grzebień o szerokich, gładkich zębach albo szczotka z elastycznym włosiem, które ugina się na splątanych miejscach, zamiast je rwać. Gęsty grzebień i sztywna szczotka lepiej pasują do suchych, już rozplątanych włosów.

Upięcia, które nie obciążają skóry głowy

Ciasne kucyki, koki i warkocze stale napinają włosy przy skórze głowy. Pasma łamią się wtedy w miejscu gumki oraz wzdłuż linii czoła i skroni. Noszenie takich fryzur przez dłuższy czas może sprzyjać łysieniu z pociągania (trakcyjnemu). Sygnałem ostrzegawczym bywa tkliwość skóry po rozpuszczeniu włosów i krótkie, odłamane włoski przy linii włosów.

Ryzyko zmniejszają proste nawyki:

• luźniejsze upięcia zamiast mocno ściągniętych,
• zmiana miejsca związania, np. raz wyżej, raz niżej albo z boku,
• rozpuszczanie włosów na noc i w dni, gdy fryzura nie jest potrzebna.

Jeśli przerzedzenie przy linii włosów nie ustępuje mimo zmiany fryzur, warto skonsultować się z dermatologiem.

Gumki i spinki, które mniej niszczą pasma

Zwykłe recepturki i gumki z metalowym łącznikiem wplątują się we włosy i przecinają je przy zdejmowaniu. Mniej szkodzą gumki bez metalowych elementów, spiralne gumki, które uciskają pasmo tylko w kilku punktach, oraz miękkie spinki. Ostre klamry z wąskimi zębami lepiej zastąpić modelami o zaokrąglonych krawędziach.

Podcinanie końcówek i zabiegi fryzjerskie

Jak często podcinać włosy

Rozdwojonej końcówki nie da się trwale skleić. Serum, olejki i kremy na końcówki tylko czasowo wygładzają rozszczepione pasmo i poprawiają jego wygląd do kolejnego mycia. Uszkodzony fragment można usunąć jedynie nożyczkami.

Nieobcięte rozdwojenie z czasem przesuwa się wyżej wzdłuż włosa. Później trzeba wtedy skrócić pasma o kilka centymetrów zamiast o kilka milimetrów. Zapobiega temu regularne podcinanie, zwykle co kilka miesięcy. Włosy bardzo długie, często prostowane albo farbowane zwykle wymagają wizyty u fryzjera częściej niż krótsze i zdrowe.

Na to, że pora podciąć końcówki, wskazują:

• widocznie rozszczepione lub cienkie, przerzedzone końce pasm,
• szorstkość i matowość końcówek mimo odżywki,
• szybkie plątanie się dolnej części włosów.

Pielęgnacja po farbowaniu i rozjaśnianiu

Farbowanie, rozjaśnianie i trwała ondulacja zmieniają strukturę włosa. Unoszą łuski i naruszają jego warstwę lipidową, przez co pasma łatwiej tracą wodę i stają się łamliwe. Najbardziej obciążające jest rozjaśnianie, zwłaszcza powtarzane na długościach, które już wcześniej rozjaśniono.

Jeśli chcesz wiedzieć, jak dbać o włosy po zabiegach chemicznych, zacznij od tych zasad:

• Zachowuj odstępy między zabiegami i nie łącz kilku mocnych zabiegów w krótkim czasie.
• Farbowanie, rozjaśnianie i trwałą wykonuj u fryzjera, który oceni stan włosów i dobierze preparat.
• Używaj szamponu i odżywki do włosów farbowanych i rozjaśnianych. Chronią kolor i pomagają odbudować lipidy.

Przy stylizacji lepiej sprawdza się kilka dobrze dobranych produktów niż wiele przypadkowych. Nadmiar żeli, lakierów i pianek obciąża włosy, skleja pasma i osadza się na skórze głowy. Trudno go zmyć łagodnym szamponem, więc wymusza częstsze i intensywniejsze mycie, które dodatkowo przesusza włosy. Zwykle wystarczy jeden kosmetyk dopasowany do oczekiwanego efektu, np. pianka zwiększająca objętość cienkich włosów albo krem podkreślający skręt.

Dieta, sen i stres – co wpływa na włosy od wewnątrz

Składniki ważne dla włosów i ich źródła

Włosy zbudowane są głównie z keratyny, czyli białka. Dlatego w diecie liczy się przede wszystkim dostateczna ilość pełnowartościowego białka. Do prawidłowego wzrostu włosów organizm potrzebuje też m.in. żelaza, cynku, witamin z grupy B i witaminy A.

• Białko – ryby, jaja, nabiał, rośliny strączkowe.
• Żelazo i cynk – ryby, strączki, kasze, pełne ziarno, orzechy i pestki, np. dyni.
• Witaminy z grupy B – produkty pełnoziarniste, jaja, nabiał, strączki.
• Witamina A – nabiał i jaja, a w postaci beta-karotenu marchew, brokuły i natka pietruszki.

Zbilansowana dieta wspiera kondycję włosów, skóry i paznokci, ale nie działa jak kuracja. Nadmiar niektórych składników, np. witaminy A, może szkodzić, także włosom. Ograniczenie żywności wysoko przetworzonej, cukru i alkoholu oraz rezygnacja z palenia sprzyjają ogólnemu zdrowiu, a więc również kondycji włosów.

Czy suplementy są potrzebne

Suplementy mają sens głównie przy potwierdzonym niedoborze. Przyjmowane na wszelki wypadek zwykle nie poprawiają wyglądu włosów, a przy niektórych składnikach grozi przedawkowanie. Zanim po nie sięgniesz, warto wykonać badania krwi, np. morfologię i poziom ferrytyny, i omówić wyniki z lekarzem. Lekarz oceni, czy uzupełnianie niedoboru jest potrzebne i w jakiej dawce.

Sen, stres i wypadanie włosów

Przewlekły stres, niedobór snu, choroby, gwałtowne odchudzanie i niektóre leki mogą nasilać wypadanie włosów. Efekt często pojawia się z kilkumiesięcznym opóźnieniem, dlatego trudno od razu powiązać go z przyczyną. Myśląc o tym, jak dbać o włosy od wewnątrz, warto zadbać o regularny sen, rozsądne tempo redukcji masy ciała i sposoby na rozładowanie napięcia.

Przy nagłym lub długotrwałym przerzedzeniu włosów nie zmieniaj na własną rękę kosmetyków i suplementów, tylko umów się na konsultację z dermatologiem lub trychologiem. Zanotuj, kiedy zaczęło się wypadanie i co działo się kilka miesięcy wcześniej, bo ułatwi to ustalenie przyczyny.

Najczęściej zadawane pytania

Ile włosów dziennie może wypadać, żeby nie było powodu do niepokoju?

Zwykle przyjmuje się, że utrata kilkudziesięciu, a nawet około stu włosów dziennie mieści się w normie, bo włosy naturalnie się wymieniają. W dniu mycia, po dłuższej przerwie, może ich wypaść więcej. Niepokojące są nagły wzrost tej liczby, widoczne prześwity albo wypadanie, które utrzymuje się tygodniami.

Czy częste podcinanie sprawia, że włosy szybciej rosną?

Nie, tempo wzrostu zależy od mieszków włosowych w skórze głowy, a nie od tego, co dzieje się z końcówkami. Podcinanie ogranicza jednak łamanie się pasm, więc łatwiej utrzymać zapuszczaną długość. Dlatego może się wydawać, że włosy rosną szybciej.

Czy można iść spać z mokrymi włosami?

Lepiej tego unikać, bo mokre włosy są bardziej podatne na uszkodzenia, a tarcie o poduszkę sprzyja plątaniu i łamaniu pasm. Jeśli nie ma czasu na suszenie, warto osuszyć włosy przynajmniej w większości. Pomaga też luźny warkocz zamiast ciasnego koka i gładka poszewka, np. satynowa lub jedwabna.

Czy twarda woda szkodzi włosom i jak temu zaradzić?

Twarda woda zawiera dużo wapnia i magnezu, które osadzają się na włosach. Pasma mogą przez to stać się matowe, szorstkie i trudniejsze do domycia. Pomaga co jakiś czas mycie szamponem oczyszczającym, płukanka z lekko zakwaszoną wodą, np. z rozcieńczonym octem, albo filtr montowany na słuchawce prysznicowej.