Suche i łamliwe włosy – przyczyny i jak je pielęgnować

Suche i łamliwe włosy rzadko pojawiają się z dnia na dzień. Zwykle nakłada się na siebie kilka przyczyn. Skóra głowy wytwarza za mało sebum, by natłuścić całą długość, a rozjaśnianie, gorąca prostownica, szarpanie przy czesaniu czy suche powietrze z kaloryferów stopniowo naruszają zewnętrzną osłonkę włosa. Taki włos traci wodę i elastyczność, więc pęka nawet przy zwykłym rozczesywaniu.

Wiele mówi samo miejsce, w którym włosy się łamią. Pęknięcia przy nasadzie częściej wynikają z ciasnych upięć lub zabiegów wykonywanych tuż przy skórze. Połamane końce i pasma na całej długości to zwykle skutek uszkodzeń gromadzonych miesiącami. Od tego zależy, co zmienić w myciu, suszeniu i stylizacji, a kiedy lepiej pokazać włosy dermatologowi lub trychologowi.

Dlaczego włosy się łamią – skąd biorą się suche i łamliwe włosy

Każdy włos ma zewnętrzną osłonkę zbudowaną z drobnych, zachodzących na siebie łusek, podobnie jak dachówki. Gdy łuski przylegają do siebie, chronią wnętrze włosa i zatrzymują w nim wodę. Unoszą się pod wpływem uszkodzeń. Wtedy włos szybciej wysycha, staje się szorstki i matowy, bo nierówna powierzchnia gorzej odbija światło. Traci też elastyczność, więc zamiast się rozciągnąć, pęka.

Drugą przyczyną jest zbyt mała ilość sebum na długości. Naturalny łój tworzy na włosie cienką warstwę ochronną. Niektóre osoby wytwarzają go mniej i taka skłonność bywa dziedziczna. Przy włosach kręconych sebum trudniej spływa wzdłuż skrętów, dlatego skóra głowy może się przetłuszczać, a końce pozostają suche. Ilość łoju zmienia się też pod wpływem hormonów, na przykład w ciąży, po porodzie i w okresie menopauzy.

Do tego dochodzą uszkodzenia z zewnątrz:

• chemiczne – rozjaśnianie, trwała ondulacja i częste farbowanie, zwłaszcza przy dużych zmianach koloru,
• termiczne – gorące powietrze z suszarki, prostownica, lokówka,
• mechaniczne – tarcie oraz szarpanie przy rozczesywaniu splątanych pasm,
• środowiskowe – słońce, wahania temperatury, suche powietrze w ogrzewanych i klimatyzowanych pomieszczeniach.

Suche i zniszczone włosy często wyglądają podobnie, ale to dwa różne problemy. Suchym brakuje natłuszczenia i nawilżenia. W zniszczonych naruszona jest sama struktura łodygi, przez co pojawiają się pęknięcia, ubytki i rozdwojenia. Suche i łamliwe włosy zwykle łączą obie te cechy, dlatego sama porcja nawilżenia nie wystarczy. Potrzebne jest także wzmocnienie i ochrona przed kolejnymi uszkodzeniami.

Połamane włosy u nasady i na całej długości – co oznacza miejsce łamania

Łamiące się włosy u nasady

Łamiące się włosy u nasady najczęściej mają przyczynę mechaniczną. Ciasny kucyk lub kok, gumka z metalowym łącznikiem, spinki i opaski zakładane codziennie w tym samym miejscu stale napinają i ocierają pasma w jednym punkcie. Z czasem włos pęka tam, gdzie był najmocniej ściskany.

Podobnie działają zabiegi chemiczne wykonywane tuż przy skórze. Jeśli przy rozjaśnianiu odrostów preparat zachodzi na wcześniej rozjaśnione pasma, ten sam odcinek zostaje osłabiony po raz kolejny i łatwo pęka na granicy odrostu. Połamane włosy u nasady bywają też skutkiem tarcia o poduszkę lub kaptur, zwłaszcza na karku i z tyłu głowy.

Krótkie, sterczące włoski przy nasadzie nie zawsze oznaczają złamania. Często to nowe włosy, które odrastają, np. po okresie zwiększonego wypadania. Różnicę widać po końcówce. Złamany włos ma zwykle tępe, nierówne zakończenie, a odrastający jest cienki i stopniowo się zwęża.

Połamane włosy na całej długości i rozdwojone końcówki

Połamane włosy na całej długości to zwykle efekt uszkodzeń gromadzonych przez długi czas. Im starszy odcinek włosa, tym więcej razy był myty, czesany, ogrzewany i wystawiany na słońce. Dlatego najsłabsze bywają końce. Nieusuwane rozdwojenia przesuwają się wyżej i rozszczepiają włos coraz dalej od końca.

Suche i łamliwe włosy warto więc regularnie podcinać, orientacyjnie co 2–3 miesiące albo częściej, gdy końce wyraźnie się strzępią. Kosmetyki mogą jedynie na pewien czas wygładzić rozdwojone końcówki, dlatego rozdzielony odcinek najlepiej obciąć. Liczy się ostrość narzędzia. Nożyczki powinny służyć wyłącznie do włosów, bo tępe ostrze może poszarpać końce.

Mycie i odżywianie suchych i łamliwych włosów

Szampon i technika mycia

Do suchych włosów najlepiej nadaje się łagodny szampon z delikatnymi środkami myjącymi i dodatkiem składników nawilżających. Warto przejrzeć skład i odłożyć formuły, w których wysuszający alkohol znajduje się na początku listy. Woda powinna być letnia, ponieważ gorąca mocniej odtłuszcza skórę głowy i długości.

Szampon wmasowuje się opuszkami palców w skórę głowy, bez drapania paznokciami. Długości nie trzeba pocierać ani skręcać, bo oczyści je piana spływająca podczas spłukiwania. Częstotliwość mycia zależy od skóry głowy. Jeśli nie przetłuszcza się szybko, zwykle wystarczy myć włosy co kilka dni.

Odżywki i maski – jakie składniki wybierać

Odżywkę nakłada się po każdym myciu na długość i końce, z pominięciem skóry głowy. Wygładza łuski i ułatwia rozczesywanie, a mniejsze tarcie przy czesaniu oznacza mniej złamań.

Dobrze dobrana maseczka na suche włosy działa intensywniej niż odżywka, dlatego zwykle stosuje się ją rzadziej, zamiast odżywki. W składzie warto szukać trzech grup substancji:

• emolienty – oleje roślinne, np. ze słodkich migdałów, oraz masła; tworzą na włosie warstwę, która zamyka w nim wilgoć,
• humektanty – np. gliceryna, aloes, pantenol; wiążą wodę we włosie,
• proteiny – keratyna i proteiny roślinne; wzmacniają osłabioną łodygę.

Suche i łamliwe włosy potrzebują równowagi między tymi grupami. Nadmiar protein sprawia, że włosy stają się sztywne i szorstkie, a nadmiar emolientów je obciąża i odbiera im objętość. Jeśli po kilku zastosowaniach pojawia się jeden z tych objawów, warto sięgnąć po kosmetyk z przewagą innej grupy składników.

Olejowanie długości oraz kuracje odbudowujące w salonie fryzjerskim mogą uzupełnić pielęgnację domową, ale jej nie zastąpią. Efekt pojedynczego zabiegu jest przejściowy i bez regularnej pielęgnacji w domu szybko się zmniejsza.

Suszenie, czesanie i stylizacja bez łamania włosów

Osuszanie i suszenie

Mokre włosy są najbardziej podatne na uszkodzenia, bo nasiąknięta łodyga łatwiej się rozciąga i pęka. Wodę najlepiej odcisnąć ręcznikiem z mikrofibry albo bawełnianą koszulką, przykładając materiał do pasm zamiast je trzeć. Wilgotnych włosów nie spina się ciasno ani nie zawija mocno w turban.

Suszarkę ustawia się na niższą temperaturę i kieruje strumień powietrza wzdłuż włosów, od nasady ku końcom. Takie ułożenie dyszy pomaga wygładzić łuski. Przed każdym użyciem urządzeń grzewczych nakłada się kosmetyk termoochronny. Prostownicę i lokówkę przy suchych i łamliwych włosach lepiej zostawić na wyjątkowe okazje. Ustawia się je wtedy na najniższą temperaturę, która daje efekt, i przeciąga przez pasmo jeden raz, a nie kilka.

Czesanie i sen

Rozczesywanie zaczyna się od końców i stopniowo przesuwa ku nasadzie. Najlepiej sprawdza się szeroki grzebień albo miękka szczotka, np. z naturalnego włosia, użyte po nałożeniu odżywki lub preparatu ułatwiającego rozczesywanie. Kołtuny rozplątuje się palcami, małymi partiami, bez szarpania. Na noc długie włosy można zapleść w luźny warkocz, a poszewkę zmienić na gładką, np. satynową lub jedwabną.

Koloryzacja i ochrona przed słońcem i suchym powietrzem

Osłabionym włosom najbardziej szkodzą duże zmiany koloru i wielokrotne rozjaśnianie. Zamiast tego można rozważyć łagodniejsze formuły, czyli farby bez amoniaku, płukanki i szamponetki. Przed farbowaniem henną warto sprawdzić skład, bo niektóre mieszanki zawierają dodatki, które mogą źle reagować z późniejszą farbą lub trwałą ondulacją. Fryzjera trzeba o hennie uprzedzić.

Więcej o tym, jak zmieniać nawyki w ciągu roku, opisuje tekst o pielęgnacji włosów przy zmianie pór roku.

Dieta, suplementy i kiedy iść do dermatologa lub trychologa

Co jeść, żeby wzmocnić włosy

Włos składa się głównie z keratyny, czyli białka, dlatego w jadłospisie nie powinno go brakować. Dobrym źródłem są mięso, ryby, jaja, nabiał i rośliny strączkowe. Włosy potrzebują też żelaza, cynku, krzemu i miedzi oraz witamin z grupy B (m.in. biotyny i kwasu foliowego), a także witamin A, C i E.

Witamina C wspomaga wchłanianie żelaza z pożywienia, więc do posiłku z mięsem lub strączkami warto dodać surowe warzywa albo owoce. Codzienną dietę dobrze uzupełniają orzechy, migdały i nasiona. Efekty zmiany diety widać dopiero na nowych odrostach, ponieważ odcinek włosa, który już wyrósł, nie odbuduje się od środka.

Suplementy – ostrożnie i po badaniach

Suplementy mają sens głównie przy potwierdzonym niedoborze, najlepiej po badaniach krwi, np. morfologii i ferrytyny. Nie zastąpią zbilansowanej diety, a nadmiar niektórych składników, np. witaminy A czy selenu, może szkodzić, także włosom. Biotyna potrafi zafałszować wyniki części badań laboratoryjnych, dlatego przed pobraniem krwi trzeba poinformować lekarza o jej przyjmowaniu.

Minoksydyl to lek stosowany przy wypadaniu włosów i łysieniu, a nie kosmetyk na łamliwość. Działa na mieszki włosowe i nie naprawia łodygi włosa. Decyzję o jego stosowaniu najlepiej podjąć z lekarzem.

Objawy, które wymagają konsultacji

Do dermatologa lub trychologa warto się wybrać, gdy:

• suche i łamliwe włosy nagle zaczęły się kruszyć albo wypadają garściami,
• pojawiły się przerzedzenia lub placki,
• skóra głowy swędzi, łuszczy się lub jest zaczerwieniona,
• występują też zmęczenie, łamliwe paznokcie, wahania wagi czy nieregularne miesiączki.

Tak mogą się objawiać m.in. niedokrwistość lub choroby tarczycy. Dermatolog może zlecić badania, a trycholog ocenić stan włosów i skóry głowy, np. w trichoskopii.

Przed wizytą zapisz, od kiedy trwa problem, jakie zabiegi fryzjerskie wykonywano w ostatnich miesiącach oraz jakie leki i suplementy przyjmujesz. Zabierz też wyniki wcześniejszych badań krwi.

Najczęściej zadawane pytania

Czy da się skleić rozdwojone końcówki, czy trzeba je obciąć?

Rozdwojonego końca nie da się trwale scalić. Serum i kosmetyki z silikonami lub olejami mogą go wygładzić i skleić na kilka dni, do następnego mycia. Jedynym trwałym rozwiązaniem jest podcięcie uszkodzonego odcinka, zanim rozszczepienie powędruje wyżej.

Czy woda z basenu i woda morska szkodzą suchym i łamliwym włosom?

Tak, chlor i sól mogą dodatkowo wysuszać łodygę, a połączone ze słońcem zwiększają ryzyko łamania. Przed wejściem do wody warto zmoczyć włosy słodką wodą i nałożyć na długość odżywkę lub olej albo założyć czepek. Po kąpieli włosy dobrze jest od razu spłukać czystą wodą i nałożyć odżywkę.

Czy spanie z mokrymi włosami zwiększa ich łamliwość?

Może zwiększać, ponieważ wilgotne włosy przez całą noc ocierają się o poduszkę i łatwiej się wtedy plączą i rozciągają. Najbezpieczniej jest wysuszyć je przed snem chociaż w większości, także chłodnym nawiewem suszarki.

Po jakim czasie od zmiany pielęgnacji widać poprawę kondycji włosów?

Gładkość i łatwiejsze rozczesywanie często widać już po pierwszych myciach z dobrze dobraną odżywką. Na wyraźne zmniejszenie łamania trzeba zwykle poczekać kilka tygodni regularnej, łagodnej pielęgnacji. Na pełną poprawę trzeba poczekać, aż odrosną nowe, zdrowsze odcinki, a stare zostaną stopniowo podcięte.