Odżywki emolientowe, proteinowe i humektantowe

Odżywki emolientowe, proteinowe i humektantowe różnią się tym, co robią z włosem. Emolienty otulają go i wygładzają, humektanty wiążą wodę i nawilżają, a proteiny uzupełniają ubytki w jego strukturze. Ponieważ włosy różnią się potrzebami, ten sam kosmetyk może jednej osobie dać miękkie, lśniące pasma, a drugiej przyklapnięte strąki albo puch.

Odżywkę dobiera się do aktualnego stanu włosów, a nie do obietnic na etykiecie. Szorstkie końce, brak objętości u nasady czy łamliwość po rozjaśnianiu podpowiadają, której grupy składników brakuje. Gdy potrafisz rozpoznać te składniki w INCI i obserwujesz reakcję włosów, łatwiej ułożyć pielęgnację w równowadze PEH.

Odżywki emolientowe – jak działają i kiedy po nie sięgać

Emolienty tworzą na powierzchni włosa cienką warstwę ochronną. Ograniczają utratę wody, wygładzają łuskę i nadają pasmom elastyczność oraz połysk. Gładki włos mniej się plącze, dlatego po odżywce emolientowej łatwiej go rozczesać, a końce mniej się kruszą przy szczotkowaniu.

Jak rozpoznać emolienty w składzie

W składzie (INCI) odżywki emolientowe najczęściej zawierają:

• oleje roślinne – np. rzepakowy (Brassica Campestris Seed Oil), z czarnuszki (Nigella Sativa Seed Oil), oliwę z oliwek (Olea Europaea Fruit Oil), olej z awokado (Persea Gratissima Oil) i kokosowy (Cocos Nucifera Oil),
• masła – np. shea (Butyrospermum Parkii Butter),
• skwalan (Squalane),
• silikony – np. dimethicone; więcej o ich działaniu przeczytasz w tekście o tym, czy silikony w kosmetykach do włosów pomagają, czy szkodzą.

Słowo „oil” w nazwie składnika zwykle wskazuje emolient. Im wyżej stoi on w składzie, tym mocniej kosmetyk wygładza i obciąża.

Kiedy wybrać odżywkę emolientową

Po odżywki emolientowe warto sięgać, gdy pasma są suche, szorstkie w dotyku, puszą się i trudno je rozczesać. Takie włosy szybko tracą wodę, a warstwa emolientu spowalnia ten proces i dyscyplinuje odstające kosmyki. Jeśli włosom służy, odżywkę emolientową można stosować przy każdym myciu.

Objawy nadmiaru emolientów

Zbyt duża ilość emolientów obciąża włosy. Zwykle widać to po:

• strączkowaniu się pasm,
• szybszym przetłuszczaniu,
• przyklapnięciu u nasady i braku objętości.

Przy cienkich włosach lepiej wybierać lżejsze formuły, np. z olejami o lekkiej konsystencji lub skwalanem zamiast ciężkich maseł. Odżywkę nakładaj od połowy długości w dół, omijając okolice skóry głowy, i dokładnie ją spłukuj.

Odżywki humektantowe i proteinowe – działanie i przykłady składników

Humektanty – nawilżenie i objętość

Humektanty przyciągają i wiążą wodę, dlatego odżywki humektantowe przede wszystkim nawilżają włosy. Pasma stają się miękkie i sprężyste, a u nasady zyskują lekkie uniesienie i objętość.

W składach najczęściej spotkasz:

• glicerynę (Glycerin),
• miód (Mel lub Honey),
• aloes (Aloe Barbadensis Leaf Juice),
• pantenol (Panthenol),
• mocznik (Urea),
• kwas hialuronowy (Hyaluronic Acid) lub jego sól (Sodium Hyaluronate).

Awokado i kokos często trafiają na listy humektantów, jednak olej z awokado i olej kokosowy to emolienty. Odżywka z nimi wysoko w składzie wygładzi włosy, ale nie dostarczy im wody.

Humektanty same nie zatrzymują wilgoci we włosie. Bez warstwy emolientu nawilżenie szybko się ulatnia, a włosy mogą się puszyć i elektryzować. Dotyczy to zwłaszcza kosmetyków z dużą zawartością gliceryny, czyli takich, w których stoi ona na początku składu.

Proteiny – odbudowa i wzmocnienie

Proteiny są budulcem włosa. Wypełniają ubytki w jego strukturze, przez co pasma stają się mocniejsze i mniej podatne na łamanie. Wśród protein do włosów wyróżnia się:

• zwierzęce – keratynę, jedwab, kolagen i białko jajka, na którym opiera się np. maseczka jajeczna na włosy,
• roślinne – z owsa, pszenicy, soi, ryżu i kukurydzy.

W INCI szukaj słów „protein” i „hydrolyzed”, np. Hydrolyzed Oat Protein, Hydrolyzed Wheat Protein czy Hydrolyzed Keratin. Hydrolizowane białka mają mniejsze cząsteczki, które łatwiej osadzają się w uszkodzonych miejscach włosa.

Brak protein widać po osłabionych, łamliwych i matowych włosach, które wyglądają na pozbawione życia. Ich nadmiar daje odwrotny efekt – pasma stają się sztywne i szorstkie, plączą się i kruszą przy rozczesywaniu.

Jak rozpoznać, czego potrzebują włosy

Równowaga PEH oznacza dostarczanie włosom protein, emolientów i humektantów w proporcjach dopasowanych do ich aktualnego stanu. Zaburza ją sięganie wyłącznie po kosmetyki jednego typu oraz dostarczanie którejś grupy w nadmiarze lub w zbyt małej ilości. Dlatego na pytanie, czy lepsza jest odżywka emolientowa, czy humektantowa, nie ma jednej odpowiedzi. Wybór zależy od tego, czego włosom w danej chwili brakuje.

Szybka diagnoza według objawów

• Emolienty – włosy suche, szorstkie w dotyku i puszące się.
• Humektanty – włosy płaskie, bez objętości, sprawiające wrażenie odwodnionych.
• Proteiny – włosy słabe, rozciągliwe, matowe i zniszczone.

Objawy często się nakładają. Wtedy zacznij od grupy składników, która odpowiada na najbardziej dokuczliwy problem, i zmieniaj tylko jeden element pielęgnacji naraz.

Dziennik pielęgnacji

Najpewniejszą metodą jest obserwacja. Po każdym myciu zapisz w dzienniku pielęgnacji:

1. użyte kosmetyki,
2. ich główne składniki, czyli kilka pierwszych pozycji INCI,
3. wygląd włosów po wyschnięciu,
4. ich stan następnego dnia.

Po kilku tygodniach widać powtarzające się zależności. Jeśli na przykład każda odżywka z proteinami pszenicy kończy się sztywnymi końcami, łatwo wskazać przyczynę.

Rodzaj włosów jako punkt wyjścia

• Włosy rozjaśniane i farbowane zwykle potrzebują protein i humektantów, bo zabiegi chemiczne osłabiają ich strukturę i nasilają utratę wody.
• Włosy bardzo suche lepiej reagują na większą ilość emolientów.
• Włosy cienkie i przyklapnięte zwykle wymagają raczej lekkich humektantów niż ciężkich olejów. Inne sposoby znajdziesz w poradniku o dodawaniu objętości cienkim włosom.

Rodzaj włosów wyznacza tylko kierunek. Ostateczne proporcje warto korygować na podstawie notatek z dziennika.

Jak łączyć odżywki w pielęgnacji włosów

Odżywki humektantowe i proteinowe najlepiej stosować naprzemiennie, w zależności od tego, czego włosy potrzebują w danym dniu. Gdy pasma są płaskie i odwodnione, sięgnij po humektanty, a gdy wyglądają na osłabione i matowe, po proteiny. Odżywki emolientowe mogą pełnić rolę bazy pielęgnacji i pojawiać się częściej niż pozostałe.

Przykładowy rytm pielęgnacji

• Pierwsze mycie – odżywka humektantowa, a na końce kropla emolientu.
• Drugie mycie – sama odżywka emolientowa.
• Trzecie mycie – odżywka proteinowa, a po niej lekki emolient.

Taki układ to tylko punkt wyjścia. Kolejność i proporcje zmieniaj zgodnie z tym, jak włosy wyglądają po wyschnięciu.

Proteiny wprowadzaj stopniowo

Zacznij od odżywki proteinowej raz w tygodniu lub rzadziej. Częstotliwość zwiększaj dopiero wtedy, gdy po kilku zastosowaniach włosy są mocniejsze i nie sztywnieją. Przy pierwszych oznakach szorstkości zrób przerwę i postaw na emolienty.

Emolient na zakończenie

Emolient powinien domykać pielęgnację. Po odżywce nawilżającej rozetrzyj w dłoniach kroplę oleju lub serum emolientowego i nałóż na końce. Cienka warstwa zatrzyma nawilżenie we włosie i wygładzi łuskę. Przy cienkich pasmach wystarczy naprawdę niewielka ilość.

Mieszanie odżywek i wpływ pogody

Odżywki różnych typów można mieszać w dłoni tuż przed nałożeniem, np. porcję humektantowej z niewielką ilością emolientowej. Taka mieszanka jednocześnie nawilża i dyscyplinuje włosy, więc oszczędza czas, gdy nie chcesz nakładać dwóch kosmetyków po kolei.

Przy włosach skłonnych do puszenia unikaj kosmetyków z gliceryną wysoko w składzie, zwłaszcza przy bardzo suchym lub bardzo wilgotnym powietrzu. W suchym, ogrzewanym pomieszczeniu gliceryna może wyciągać wodę z włosa, a przy dużej wilgotności przyciągać jej nadmiar, co nasila puszenie. W takie dni wybieraj odżywki z aloesem lub pantenolem i zawsze kończ pielęgnację emolientem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy olejowanie włosów może zastąpić odżywkę emolientową?

Częściowo tak, bo oleje są emolientami i podobnie wygładzają oraz chronią włosy. Olej nakładany przed myciem zostaje jednak w dużej części zmyty szamponem, a odżywka emolientowa działa już po myciu i zostawia na włosach cienką warstwę ochronną. Najlepiej traktować olejowanie jako uzupełnienie, a nie pełne zastępstwo odżywki.

Jak długo trzymać odżywkę proteinową na włosach?

Najlepiej trzymać się czasu podanego przez producenta. Odżywki działają zwykle kilka minut, maski – dłużej. Wydłużanie tego czasu nie poprawia efektu, a przy włosach wrażliwych na proteiny może sprzyjać sztywności.

Czy odżywki bez spłukiwania również dzieli się na emolientowe, proteinowe i humektantowe?

Tak, kosmetyki bez spłukiwania klasyfikuje się tak samo, czyli według składników dominujących na początku INCI. Ponieważ zostają na włosach do następnego mycia, łatwiej nimi przesadzić. Odżywki emolientowe bez spłukiwania nakładaj więc oszczędnie, a proteinowe wprowadzaj szczególnie ostrożnie.